Auschwitz Birkenau

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i obóz zagłady (1940–1945) Mury obronne, drut kolczasty, platformy, koszary, szubienica, komory gazowe i piece kremacyjne pokazują warunki, w których ludobójstwo hitlerowskie miało miejsce w byłym obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz-Birkenau, największym w III Rzeszy. Według badań historycznych 1,5 miliona ludzi, w tym ogromna liczba Żydów, była systematycznie głodzona, torturowana i mordowana Obóz jest symbolem okrucieństwa ludzkości wobec bliźnich w XX wieku.

Synteza

Auschwitz-Birkenau był głównym i najbardziej znanym z sześciu obozów koncentracyjnych i obozów zagłady utworzonych przez nazistowskie Niemcy w celu realizacji polityki ostatecznego rozwiązania, której celem było masowe mordowanie Żydów w Europie. Zbudowany w Polsce pod okupacją hitlerowską początkowo jako obóz koncentracyjny dla Polaków, a później dla radzieckich jeńców wojennych, wkrótce stał się więzieniem dla wielu innych narodowości. W latach 1942–1944 stał się głównym obozem masowej zagłady, w którym Żydzi byli torturowani i zabijani za tak zwane pochodzenie rasowe. Oprócz masowego mordu ponad miliona żydowskich mężczyzn, kobiet i dzieci oraz dziesiątek tysięcy polskich ofiar, Auschwitz służył również jako obóz rasowego mordu tysięcy Romów oraz więźniów różnych narodowości europejskich. Nazistowska polityka  degradacji i eksterminacji Żydów była zakorzeniona w rasistowskiej i antysemickiej ideologii propagowanej przez Trzecią Rzeszę. Auschwitz-Birkenau był największym z kompleksów obozów koncentracyjnych utworzonych przez nazistowski reżim niemiecki i był tym, który łączył eksterminację z pracą przymusową. W centrum ogromnego krajobrazu wyzysku i cierpienia ludzi pozostałości dwóch obozów Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO jako dowód tego nieludzkiego, okrutnego i metodycznego wysiłku odmawiania godności ludzkiej grupom uważane za gorsze, prowadzące do ich systematycznego morderstwa. Obozy są żywym świadectwem morderczej natury antysemickiej i rasistowskiej polityki nazistowskiej, która doprowadziła do anihilacji ponad miliona ludzi w krematoriach, z których 90% stanowili Żydzi. Mury obronne, drut kolczasty, bocznice kolejowe, perony, koszary, szubienica, komory gazowe i krematoria w Auschwitz-Birkenau wyraźnie pokazują, jak doszło do Holokaustu, a także są dowodem nazistowskiej niemieckiej polityki masowego mordu i pracy przymusowej. Zbiory w tym miejscu przechowują świadectwo tych, którzy zostali zamordowani z premedytacją, a także przedstawiają systematyczny mechanizm, za pomocą którego dokonano tej zbrodni ludobójstwa. Przedmioty osobiste znajdujące się w zbiorach są świadectwem życia ofiar przed ich przewiezieniem do obozów zagłady, a także cynicznego wykorzystania ich mienia i szczątków. Witryna i jej krajobraz mają wysoki poziom autentyczności i integralności, ponieważ oryginalne dowody zostały starannie zachowane bez zbędnej renowacji.

Kryterium według UNESCO

Auschwitz-Birkenau, pomnik umyślnego ludobójstwa Żydów przez niemiecki reżim nazistowski i śmierć niezliczonych innych osób, jest niepodważalnym dowodem na jedno z największych zbrodni, jakie kiedykolwiek popełniono przeciwko ludzkości. To także pomnik siły ludzkiego ducha, który w przerażających warunkach przeciwności oparł się wysiłkom niemieckiego nazistowskiego reżimu, by stłumić wolność i wolność myśli oraz wymazać całe rasy. Jest kluczowym miejscem pamięci całej ludzkości dla Holokaustu, rasistowskiej polityki i barbarzyństwa. Jest miejscem naszej zbiorowej pamięci tego mrocznego rozdziału w historii ludzkości, przekazu młodszym pokoleniom i znakiem ostrzegania przed wieloma zagrożeniami i tragicznymi konsekwencjami skrajnych ideologii i zaprzeczeniem godności ludzkiej.

Opis Auschwitz Birkenau

W obrębie seryjnego majątku o powierzchni 191,97 ha - który składa się z trzech części: byłego obozu Auschwitz I, byłego obozu Auschwitz II-Birkenau i masowej grobu więźniów - znajdują się najważniejsze budowle związane z wyjątkowymi wydarzeniami, które miały tu miejsce i świadczą o ich znaczeniu dla ludzkości. Jest to najbardziej reprezentatywna część kompleksu Auschwitz, który składał się z prawie 50 obozów i podobozów. Kompleks obozowy Auschwitz Birkenau obejmuje 155 ceglanych i drewnianych konstrukcji (57 w Auschwitz i 98 w Birkenau) i około 300 ruin. W Birkenau znajdują się również ruiny komór gazowych i krematoriów, które zostały zintensyfikowane w styczniu 1945 r. Całkowita długość ogrodzenia wspartego na betonowych słupach wynosi ponad 13 km. Poszczególne budowle o dużym znaczeniu historycznym, takie jak bocznice i podjazdy kolejowe, sklepy spożywcze i budynki przemysłowe, są rozproszone w bezpośrednim otoczeniu nieruchomości. Struktury te, wraz ze śladami w krajobrazie, pozostają przejmującymi świadectwami tej tragicznej historii. Główny obóz Auschwitz I był miejscem eksterminacji, spowodowanej głównie pozbawieniem ludzi elementarnych warunków życia. Było to także centrum natychmiastowej eksterminacji. Tutaj znajdowały się biura administracji obozu, lokalny dowódca garnizonu i komendant Auschwitz I, siedziba centrali biura politycznego i więziennego wydziału pracy. Tutaj także znajdowały się główne sklepy z zaopatrzeniem, warsztaty i firmy Schutzstaffel (SS). Praca w tych jednostkach administracyjnych i gospodarczych oraz przedsiębiorstwach była główną formą pracy przymusowej dla więźniów w tym obozie. Birkenau był największym obozem w kompleksie Auschwitz. Stał się przede wszystkim ośrodkiem masowych mordów Żydów przywiezionych tam w celu eksterminacji oraz Romów w ostatnim okresie. Gromadzono i systematycznie zabijano chorych więźniów i wybranych na śmierć z całego kompleksu Auschwitz - oraz w mniejszym stopniu z innych obozów. Ostatecznie stało się miejscem koncentracji więźniów, zanim zostali przeniesieni do III Rzeszy, aby pracować dla niemieckiego przemysłu. Większość ofiar kompleksu Auschwitz, prawdopodobnie około 90%, zginęła w obozie Birkenau.

Ocena autentyczności obozu zagłady przez UNESCO

Kompleks obozu Auschwitz zachował się w dużej mierze bez zmian od czasu jego wyzwolenia w styczniu 1945 r. Pozostałe budynki obozowe, budowle i infrastruktura są cichym świadkiem historii, świadczącym o zbrodni ludobójstwa popełnionej przez niemieckich nazistów. Są nieodłączną częścią fabryki śmierci zorganizowanej z precyzją i bezwzględną konsekwencją. Atrybuty, które utrzymują wyjątkową uniwersalną wartość nieruchomości, są zgodne z prawdą i wiarygodne oraz w pełni przekazują wartość nieruchomości. W Auschwitz I większość kompleksu pozostała nietknięta. Architektura obozu składała się głównie z wcześniej istniejących budynków przebudowanych przez nazistów na nowe funkcje. Zachowana architektura, przestrzenie i układ wciąż przypominają historyczne funkcje poszczególnych elementów w całości. Wnętrza niektórych budynków zostały zmodyfikowane, aby dostosować je do celów pamiątkowych, ale zewnętrzne fasady tych budynków pozostają niezmienione. W Birkenau, który został zbudowany na nowo w miejscu wysiedlonej wioski, zachowała się tylko niewielka liczba zabytkowych budynków. Ze względu na metodę zastosowaną do budowy tych budynków, zaplanowanych jako konstrukcje tymczasowe i wzniesionych w pośpiechu z wykorzystaniem materiałów rozbiórkowych, naturalne procesy degradacji przyspieszają. Niemniej jednak podejmowane są wszelkie wysiłki, aby je zachować, wzmocnić ich oryginalną tkaninę i chronić je przed rozkładem. Wiele historycznych artefaktów z obozu i jego więźniów przetrwało i jest obecnie przechowywanych. Niektóre eksponowane są w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau. Należą do nich przedmioty osobiste przywiezione przez deportowanych, a także autentyczne dokumenty i zachowane fotografie, uzupełnione powojennymi zeznaniami ocalonych.

Wymagania UNESCO dotyczące ochrony i zarządzania

Nieruchomość jest chroniona przez polskie prawo na podstawie przepisów o ochronie dziedzictwa i planowaniu przestrzennym, a także na podstawie przepisów prawa miejscowego. Miejsce, budynki i relikty byłego obozu Auschwitz Birkenau znajdują się na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, które działa na podstawie szeregu aktów prawnych dotyczących działalności muzeów i ochrony byłych nazistowskich obozów zagłady, które przewidują, że ochrona tych miesc jest celem publicznym, a za ich spełnienie odpowiada administracja państwowa. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau jest państwową instytucją kultury nadzorowaną bezpośrednio przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która zapewnia niezbędne finansowanie jego funkcjonowania i realizacji misji, w tym działania edukacyjne mające na celu zrozumienie tragedii Holokaustu i potrzeby aby zapobiec podobnym zagrożeniom dzisiaj i w przyszłości. Muzeum podjęło długoterminowy program działań ochronnych w ramach globalnego planu ochrony. Jest finansowany w dużej mierze ze środków Fundacji Auschwitz-Birkenau, która jest wspierana przez państwa z całego świata, a także przez firmy i osoby prywatne. Fundacja uzyskała również dotację państwową na uzupełnienie funduszu wieczystego (ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. O dotacji dla fundacji Auschwitz-Birkenau przeznaczonej na uzupełnienie funduszu wieczystego). Istniejący system prawny zapewnia odpowiednie narzędzia do skutecznej ochrony mienia i zarządzania nim. Rada Muzeum, której członków powołuje Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nadzoruje wykonywanie obowiązków Muzeum w zakresie jego zbiorów, w szczególności wykonywanie jego zadań statutowych. Ponadto Międzynarodowa Rada Oświęcimska działa jako organ doradczy i doradczy przy Premierze RP w zakresie ochrony i zarządzania terenem byłego obozu Auschwitz Birkenau oraz innych miejsc zagłady i byłych obozów koncentracyjnych znajdujących się na terenie obecnego terytorium Polski. Kilka stref ochronnych otacza elementy zabytku wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO i funkcjonują de facto jako strefy buforowe. Są one objęte miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, z którymi zasięga opinii Wojewódzki Inspektor Zabytków. Za zarządzanie ustawieniem nieruchomości odpowiada samorząd miasta i gminy Oświęcim. W celu lepszego zarządzania i ochrony wyjątkowej uniwersalnej wartości, zwłaszcza w celu właściwej ochrony jej ustawienia, należy wprowadzić w życie odpowiedni plan zarządzania.