Następstwa ruchu obrotowego - scenariusz dla nauczyciela

Dla nauczyciela

SCENARIUSZ LEKCJI

Imię i nazwisko autora: Monika Piechowicz‑Kruk

Przedmiot: geografia

Temat zajęć: Następstwa ruchu obrotowego Ziemi

Grupa docelowa: III etap edukacyjny, liceum/technikum, zakres podstawowy, klasa I

Podstawa programowa:

II. Ziemia we Wszechświecie: Ziemia jako planeta, następstwa ruchów Ziemi, ciała niebieskie, Układ Słoneczny, budowa Wszechświata. Uczeń:

2. podaje cechy ruchów Ziemi i charakteryzuje ich następstwa, z uwzględnieniem siły Coriolisa.

Kształtowane kompetencje kluczowe:

• kompetencje w zakresie rozumienia i tworzenia informacji,

• kompetencje matematyczne oraz kompetencje w zakresie nauk przyrodniczych, technologii i inżynierii,

• kompetencje cyfrowe.

Cele operacyjne:

Uczeń:

• określa następstwa wynikające z ruchu obrotowego Ziemi;

• wyjaśnia wpływ następstw wynikających z ruchu obrotowego Ziemi na zjawiska i procesy przyrodnicze;

• wskazuje znaczenie następstw wynikających z ruchu obrotowego Ziemi dla życia człowieka.

Strategie nauczania: konektywizm

Metody nauczania: miniwykład, pogadanka, analiza grafiki interaktywnej, plakaty, gadająca ściana, rybi szkielet

Formy zajęć: praca indywidualna, praca w parach/praca w grupach, plenum

Środki dydaktyczne: tablica interaktywna/monitor dotykowy lub tablety, globusy, mapa świata, plakat

Materiały pomocnicze:

E. Rybka, Astronomia ogólna, PWN, Warszawa 1978 (głównie rozdział II, III i V).

PRZEBIEG LEKCJI

Faza wprowadzająca

• Uczniowie zapoznają się z treścią wstępu do e‑materiału. Następnie nauczyciel dzieli uczniów na grupy, każdej grupie rozdaje kartkę formatu A3 i pisaki, prosi uczniów, aby zaprezentowali poznane wiadomości o ruchu obrotowym Ziemi w formie graficznej lub opisowej. Każda grupa, odwołując się do posiadanej wiedzy i doświadczeń oraz treści z e‑materiału zapisuje notatki lub przedstawia je graficznie. Po wyznaczonym czasie uczniowie łączą się po dwie grupy i wspólnie omawiają swoje plakaty, wyjaśniając zapisane tam treści. Następnie nauczyciel rozmawia z uczniami na plenum, odnosząc się się do mapy świata i globusów.

• Po pogadance nauczyciel podsumowuje zebrane informacje i przedstawia temat lekcji.

Faza realizacyjna

• Uczniowie zapoznają się z tekstem bloku tematycznego. Następnie nauczyciel dzieli uczniów na 4 grupy. Każda grupa wybiera lidera i opracowuje plakat metodą „rybi szkielet” na temat następstw ruchu obrotowego Ziemi. Uczniowie mają do dyspozycji mapę świata oraz globusy.

• Po przygotowaniu prac nauczyciel wywiesza na ścianie plakaty. Każdy uczeń może podejść i omówić zapisane treści. Uczniowie prezentują i omawiają na plenum swój plakat, a reszta uczniów może zadawać pytania i wymieniać się spostrzeżeniami.

• Na plenum wspólnie zapoznają się z treściami grafiki interaktywnej. Najpierw nauczyciel prosi wszystkich uczniów, aby podali najważniejsze poznane następstwa ruchu obrotowego Ziemi (następstwo dnia i nocy, spłaszczenie Ziemi na biegunach, pozorny ruch Słońca po sklepieniu niebieskim, siła Coriolisa) i zapisuje je na tablicy. Następnie liderzy grup omawiają poszczególne punkty i odpowiadają na pojawiające się pytania. Nauczyciel wspomaga grupy, gdy pytanie wybiega poza informacje z multimedium.

• Nauczyciel podsumowuje zebrane informacje w formie miniwykładu.

Faza podsumowująca

• Nauczyciel podsumowuje etapy lekcji, zestawiając je z założonymi celami i wprowadza do fazy ćwiczeń na podstawie poznanego materiału. Uczniowie wykonują ćwiczenia z e‑materiału.

• Omówienie wyników ćwiczeń. Nauczyciel pyta uczniów o to, co było dla nich trudne lub nowe. Uczniowie dzielą się swoimi doświadczeniami.

Praca domowa

• Wskaż następstwa ruchu obrotowego Ziemi. Podaj przykłady z dnia codziennego lub podróży.

Wskazówki metodyczne opisujące różne zastosowania danego multimedium:

Grafika interaktywna może zostać wykorzystana podczas zajęć: Różnica między czasem letnim a zimowym, Granica zmiany daty. Pływy oraz przy temacie dotyczącym wiatrów stałych.