Uprawa roślin - pszenica

Pszenica jest jednym z podstawowych w rolnictwie typów zbóż, szczególnie na półkuli północnej. Trzeba pamiętać, że posiada wiele odmian naturalnych i poddanych mutacjom genetycznym. Posiada odmianę ozimą i jarą. [caption id="attachment_5006" align="aligncenter" width="747"] Kłosy pszenicy
Autor: Hans Braxmeier
Licencja: CC0[/caption]

Gleby

Pszenica potrzebuje gleby żyznej, o pH obojętnym. Najlepiej rośnie na czarnoziemach stepowych, glebach cynamonowych i brunatnych, madach rzecznych. Wymaga troskliwej uprawy i sporej ilości nawozów. [rs-ads block="W środku"]

Warunki klimatyczne i występowanie

Pszenica występuje w następujących szerokościach geograficznych:

• 30-40 stopni (strefa podzwrotnikowa) w klimatach kontynentalnych
• 40-55 stopni (strefa umiarkowana ciepła) w klimatach wilgotnych
• w mniejszym stopniu w strefie umiarkowanej zimnej oraz zwrotnikowej

Pszenica wymaga minimum 100 dni o temperaturze powyżej 10 stopni Celsjusza, optymalnie długość okresu wegetacyjnego dla odmiany ozimej wynosi od 180 do 200 dni. Najwięcej i największych upraw pszenicy jest:

• w Europie - Nizina Francuska, Angielska, Padańska, Wołoska i Węgierska, Wyżyna Bawarska, Środkoworosyjska i Podolska,
• w Azji - Wyżyna Anatolijska w Turcji, północny Kazachstan, Nizina Chińska i Mandżurska, Wyżyna Lessowa w Chinach, w Indiach i Pakistanie część Niziny Gangesu i Pendżab,
• w Ameryce Północnej - Wielkie Równiny głównie w stanach i okręgach: Dakota Północna i Południowa, Kansas, Montana, Nebraska, Minnesota, Iowa, Saskatchewan, Manitoba oraz w górach Oregonu i Waszyngtonu,
• w Ameryce Południowej - Nizina La Platy,
• w Afryce - Delta Nilu i RPA,
• w Australii - okolice Perth i dorzecze Murray-Darling,

 

Plony

Największe plony pszenicy notują kraje stosujące rolnictwo intensywne - USA (w tak zwanym Wheat Belt), kraje Europy Zachodniej, Nowa Zelandia, Egipt - nawet do 80 dt/ha. Kraje uprawiające ziemię metodą ekstensywną (Rosja, Argentyna, Australia, państwa afrykańskie i część azjatyckich) mogą liczyć na plony na poziomie 9-20 dt/ha.

Średnia światowa w 2013 roku wynosiła 32,7 dt/ha. Najefektywniejszymi producentami są:

1. Niemcy - 80 dt/ha
2. Wielka Brytania - 73,8 dt/ha
3. Dania - 72,8 dt/ha
4. Francja - 72,5 dt/ha
5. Egipt - 66,7 dt/ha
6. Czechy - 56,7 dt/ha
7. Meksyk - 52,9 dt/ha
8. Chiny - 50,6 dt/ha
9. Uzbekistan - 47,4 dt/ha
10. Węgry - 46,6 dt/ha
11. Polska - 44,4 dt/ha

Producenci

Wszystkie kraje świata wyprodukowały w 2013 roku łącznie 716 mln ton pszenicy. Największy udział miały w tym:

1. Chiny - 122 mln ton
2. Indie - 93,5 mln ton
3. USA - 58 mln ton
4. Rosja - 52 mln ton
5. Francja - 38,6 mln ton
6. Kanada - 37,5 mln ton
7. Niemcy - 25 mln ton
8. Pakistan - 24 mln ton
9. Australia - 23 mln ton
10. Ukraina - 23 mln ton

Polska - 9,5 mln ton

[rs-ads block="W środku"]

Produkcja światowa wciąż rośnie - w 2000 roku było to tylko 585 691 tys. ton. Czołówka producentów od lat pozostaje ta sama, różnią się czasem kolejnością. Od ponad dekady pierwsze trzy miejsca są niezmienione

 

Eksporterzy (2012)

1. USA - 25,7 mln ton
2. Australia - 23,5 mln ton
3. Kanada - 17,8 mln ton
4. Francja - 16,4 mln ton
5. Rosja - 16,0 mln ton
6. Argentyna - 11,4 mln ton
7. Ukraina - 8,6 mln ton
8. Kazachstan - 7,4 mln ton
9. Niemcy - 6,9 mln ton
10. Indie - 4,5 mln ton

Importerzy (2012)

1. Egipt - 11,4 mln ton
2. Brazylia - 6,5 mln ton
3. Algieria - 6,3 mln ton
4. Indonezja - 6,2 mln ton
5. Włochy - 6,1 mln ton
6. Japonia - 5,9 mln ton
7. Korea Południowa - 5,6 mln ton
8. Hiszpania - 5,4 mln ton
9. Iran - 5,4 mln ton
10. Meksyk - 4,6 mln ton

[rs-ads block="W środku"]

źródło danych liczbowych na 2013 rok:

Rocznik statystyczny GUS 2015