Wykorzystanie roślin przemysłowych

Przykłady roślin przemysłowych

Bazując na treściach zawartych w poprzednich tematach, w celu usystematyzowania dotychczasowej wiedzy, warto wymienić grupy roślin należących do roślin przemysłowych. Według podziału zastosowanego wcześniej, do roślin tych należą między innymi:

• rośliny cukrodajne,

• rośliny oleiste,

• rośliny włóknodajne.

Obok tej grupy wyróżniamy także rośliny alimentacyjne (z osobno wyodrębnionymi zbożami), rośliny pastewne i używki.

[caption id="attachment_17724" align="alignright" width="1920"] Źródło Eduexpert Sp. z o.o., CC BY-SA 3.0, httpscreativecommons.orglicensesby-sa3.0.[/caption]                          

Zastosowanie roślin cukrodajnych

Trzcina cukrowa krótko po ścięciu powinna zostać przerobiona. Pierwszy etap zbioru obejmuje palenie plantacji, a ściśle mówiąc – liści tych roślin. Powoduje to także eliminację szkodników, lecz niestety przyspiesza okres, w którym roślina powinna być przerobiona na cukier (do 15 dni od ścięcia). W przeciwnym razie, po tym okresie cukier przekształca się w alkohol etylowy. Fabryki zwykle znajdują się w bliskim sąsiedztwie plantacji. Następuje tam cięcie roślin na kawałki, gniecenie ich oraz wyciskanie soku (w łodygach znajduje się miąższ, który zawiera ok. 20% cukru). Oprócz cukru uzyskuje się z niej produkty uboczne, takie jak melasa oraz wytłoki. Natomiast powstający etanol znajduje swoje zastosowanie m.in. w produkcji biopaliw i jako dodatek od benzyny. [caption id="attachment_17727" align="alignright" width="1280"] Źródło: autor – Badagnani - praca własna, CC BY 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by/3.0/, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Blackstrapmolasses.JPG.

[/caption] [caption id="attachment_17730" align="alignright" width="1280"] Źródło: autor – Thamizhpparithi Maari - praca własna, CC BY-SA 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sugarcane_bagasse.jpg.[/caption]       Głównym celem uprawy buraków cukrowych jest także produkcja cukru. Natomiast produktami ubocznymi są - podobnie jak w przypadku trzciny cukrowej - melasa i wytłoki (wysłodki). Te ostatnie służą do produkcji metanu lub przeznaczane są na kiszonkę, ponieważ zwierają dużo wody, białka i tłuszczów. Z melasy natomiast produkuje się między innymi spirytus, glicerynę i kwas cytrynowy. [caption id="attachment_17733" align="aligncenter" width="771"] Źródło: domena publiczna, [online], dostępny w internecie: https://pl.m.wikipedia.org/wiki/Plik:Producing_Your_Sugar-_the_Growth_and_Processing_of_Sugar_Beet_in_Britain,_1943_D12619.jpg[/caption] 

Zastosowanie roślin oleistych

Głównym zastosowaniem roślin oleistych jest produkcja oleju - nie tylko spożywczego, ale także technicznego. Ponadto wykorzystuje się je w innych celach.

Po wytłoczeniu oleju z rzepaku makuchy stanowią cenne źródło paszy dla zwierząt, szczególnie dla bydła mlecznego, ponieważ zawierają między innymi dużo białka.

[caption id="attachment_17736" align="alignright" width="1280"] Źródło: autor – Veganbaking.net from USA - Canola Oil, CC BY-SA 2.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0/curid=35717062, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Canola_Oil_(4107885913).jpg[/caption]                           Olej z tej rośliny bywa wykorzystywany także do produkcji pokostu i biopaliwa. Słoma z tej rośliny nie nadaje się na paszę dla zwierząt, jednakże znalazła swoje zastosowanie jako materiał opałowy i w przemyśle drzewno-papierniczym jako surowiec do produkcji płyt pilśniowych.   [caption id="attachment_17739" align="alignright" width="1920"] Źródło: domena publiczna, [online], dostępny w internecie: https://pixabay.com/pl/photos/charakter-pszczo%C5%82y-pszczelarz-mi%C3%B3d-3[/caption]                      Soja jest spożywana bezpośrednio, a także wytwarza się z niej: mąkę, napoje, tofu, sosy czy margarynę. Oprócz celów spożywczych roślina ta znalazła także swoje zastosowanie  podczas produkcji mydła i farb. Makuchy natomiast stanowią cenne źródło pożywienia dla zwierząt gospodarskich. [caption id="attachment_17742" align="alignright" width="1920"] Źródło domena publiczna, [online], dostępny w internecie httpspxhere.complphoto1435189[/caption]                         

Napój sojowy (tzw. mleko sojowe) otrzymuje się poprzez namaczanie w wodzie nasion soi. Natomiast z niego, na drodze koagulacji wytwarza się produkt podobny do twarogu - tofu. Często się je także wędzi.

Nasiona słonecznika na pewno nie raz jadłeś na surowo lub w formie upieczonej - w chlebie lub bułkach. Oprócz produkcji oleju słonecznikowego niektóre jego gatunki ozdobne mają zastosowanie w ogrodnictwie. Makuchy i kiszonki stanowią cenną paszę dla zwierząt.

[caption id="attachment_17745" align="alignright" width="1280"] Źródło: autor – torange.biz, CC BY 4.0, https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sunflower_oil_and_sunflower.jpg.[/caption]                           Z oliwek produkuje się - oprócz oliwy - olej techniczny, przede wszystkim do wytwarzania mydeł. Owoce spożywane są w formie marynowanej, suszonej lub solonej. [caption id="attachment_17748" align="alignright" width="1280"] domena publiczna, [online], dostępny w internecie httpspixabay.com[/caption]                          Oliwki marynowane stanowią smaczny i cenny dodatek do sałatek, ponieważ zawierają dużo tłuszczu, w którym rozpuszczają się witaminy A, D, E i K. Oliwki zielone i czarne pochodzą z tych samych roślin. Ich kolor jest związany z etapem dojrzewania owoców, na którym zostają zerwane.

Zastosowanie roślin włóknodajnych

Jak sama nazwa wskazuje, z tej grupy roślin otrzymuje się przede wszystkim włókna. Jednakże znalazły one swoje zastosowanie w przemyśle olejarskim, drzewno-papierniczym czy w lecznictwie.

Włókno bawełny stosuje się przede wszystkim do wyrobu przędzy, nici oraz tkanin. Włókna łodyg znalazły swoje zastosowanie przy produkcji sznurów i celulozy w przemyśle drzewno-papierniczym. Natomiast nasiona tej rośliny stanowią surowiec do produkcji oleju, a wytłoki i liście są pożywieniem dla zwierząt gospodarskich.

[caption id="attachment_17751" align="alignright" width="1920"] Źródło: autor – Pixabay, licencja, dostępny w internecie: https://www.pexels.com/photo/rope-dew-brown-beige-39279/[/caption]                         [caption id="attachment_17754" align="alignright" width="1280"] Źródło domena publiczna, [online], dostępny w internecie httpspixabay.complphotostkaniny-bawena-kontrast-kolor-4293793[/caption]                          Na mniejszą skalę niż w przypadku bawełny stosuje się włókno lnu. Nadaje się ono jednak do produkcji płótna, nici i tkanin dekoracyjnych. Z nasion tej rośliny wytwarza się olej, który stosuje się do produkcji lakierów i farb. Znalazły one swoje zastosowanie również w lecznictwie - jako siemię lniane. Makuchy natomiast stanowią cenne źródło paszy dla zwierząt. Jest on także traktowany jako roślina ozdobna. [caption id="attachment_17757" align="alignright" width="1280"] Źródło: domena publiczna, [online], dostępny w internecie: https://pixabay.com/pl/photos/siemi%C4%99-lniane-olej-lniany-3663021/[/caption]                          Konopi używa się do wyrobu płótna żeglarskiego i namiotowego, a także sznurów, karoserii samochodów. Roślina ta znajduje swoje zastosowanie również w przemyśle papierniczym, w budownictwie (do ocieplania domów i uszczelniania połączeń gwintowych). Olej pozyskiwany z ziaren konopi ma niewielkie znaczenie gospodarcze. Wytwarza się z niego między innymi biopaliwa. Same zaś ziarna są pożywieniem dla ptactwa. Kwiatostany tej rośliny mają działanie farmakologiczne. [caption id="attachment_17760" align="alignright" width="1280"] Źródło: domena publiczna, [online], dostępny w internecie: https://pixabay.com/pl/photos/przew%C3%B3d-konopie-przew%C3%B3d-binda-4088055/M/[/caption]                          [caption id="attachment_17763" align="alignright" width="1280"] Źródło: CC BY-SA 3.0, https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/, dostępny w internecie: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hennepvezel_Cannabis_sativa_fibre.jpg.[/caption]